فیبروم ساب موکوزال نوعی توده رحمی بهشمار میرود که غالباَ در ایام بارداری و یا سنین مناسب برای باروری بهوجود میآید. بهخاطر داشته باشید که اگرچه فیبروم ساب موکوزال یک توده سرطانی محسوب نمیشود. اما با توجه به رشد این نوع فیبرومها به سمت داخل رحم، همواره میتوانند سلامت جنین را تحت الشعاع قرار دهند. خوشبختانه برای این نوع تودهها که با نام «فیبرومهای زیرمخاطی» نیز شناخته میشوند، روشهای درمانی ویژه و متعددی وجود دارد. البته بایستی به این نکته اشاره داشت که تشخیص بهموقع فیبرومهای ساب موکوزال، موضوع بسیار پراهمیتی است. زیرا این فیبرومهای کوچک، معمولاَ نسبت به دیگر تودههای رحمی، از علائم تشخیصی کمتری برخوردار هستند و ممکن است بهصورت چراغ خاموش، سلامتی جنین را شدیداَ تهدید کنند!
فیبروم ساب موکوزال چیست؟
مطابق گفتههای فوق، فیبروم ساب موکوزال یکی از انواع تودههای غیرسرطانی است که در مجاورت لایه خارجی موکوزال رحم قرار دارد. حرکت این فیبرومها در هنگام رشد، به سمت درون رحم خواهد بود. بنابراین فضای خالی رحم که مکانی ایدهآل برای رشد جنین است را اشغال میکنند. بایستی بدانید که علیرغم تحقیقات گسترده پزشکی، هنوز هم دلیل ایجاد فیبرومهای ساب موکوزال بهطور دقیق مشخص نیست. با این حال، همواره از عوامل زیر، بهعنوان مهمترین فاکتورهای موثر در ایجاد این نوع فیبرومها یاد میشود:
- تأثیر عامل نژادی در ایجاد فیبروم ساب موکوزال: مطابق نتایج پژوهشهای بینالمللی، نژاد میتواند در ایجاد این تودهها موثر باشد. بهعنوان مثال، نسبت وجود این عارضه در میان جمعیت سیاه پوستان، بسیار بیشتر از جمعیت سفید پوستان گزارش شده است.
- ژنتیک: ژنتیک عامل بسیار موثری در ایجاد فیبرومهای ساب موکوزال محسوب میشود. چنانکه احتمال ایجاد این تودهها در فرزندانی که مادرشان قبلاَ با این عارضه مواجه بودهاند، بیش از سه برابر است. همچنین اگر در خانواده خود، دارای سوابق ابتلا به این فیبرومها هستید، حتماَ در سنین بارداری مورد چکآپ قرار بگیرید.
- بازه سنی: بانوانی که در سنین بارداری هستند، همواره در معرض ابتلا به این فیبرومها قرار دارند. در یک زمانبندی کلی، میتوان گفت که خانمهایی که در سنین سی سال تا نزدیک به یائسگی قرار دارند، همواره مستعد ابتلا به تودههای رحمی، بهخصوص فیبرومهای ساب موکوزال خواهند بود.
همچنین بانوانی که سریعتر به سن بلوغ وارد شدهاند (چرخه قاعدگی آنها زودتر از موعد شروع شده است،) ضریب احتمال بیشتری برای ابتلا به فیبرومهای ساب موکوزال دارند.
اصلیترین علائم فیبروم ساب موکوزال
نکته بسیار پراهمیت در رابطه با این تودهها، این است که علائم فیبروم ساب موکوزال بسیار محدود میباشد. بنابراین بانوان با ورود به زمان حساس بارداری و یا در پی مشاهده هر یک از علائم زیر، بایستی سریعاَ به یک متخصص حرفهای زنان و زایمان نظیر دکتر بیتا زلالی، مراجعه نمایند. برخی از مهمترین علائم فیبرومهای ساب موکوزال عبارتاند از:
- خونریزی غیرطبیعی در بخش رحم بانوان؛ که بهعنوان یکی از نشانههای مهم ابتلا به این نوع از فیبرومها مطرح است.
- خونریزی زیاد در دوران قاعدگی
- کمخونی زیاد از حد (که البته به بحث خونریزی زیاد بانوان مربوط است)
- احساس سردرد و سرگیجه
- کسالت شدید جسمی و احساس خستگی مداوم
- ظاهر شدن لکههای خونی با ابعاد بزرگ.
لازم بهذکر است که با توجه به بزرگ یا کوچک بودن توده، علائم فیبروم ساب موکوزال میتواند کاملاَ متفاوت باشد. چنانکه با بیشتر شدن ابعاد توده، معمولاَ شدت بروز علائم نیز افزایش مییابد.

شیوههای درمان فیبروم ساب موکوزال
از مهمترین روشهای پیشرفته و اثبات شده برای درمان فیبروم ساب موکوزال، میتوان به موارد زیر اشاره داشت:
- آمبولیزاسیون فیبروم رحم
- دورههای دارو درمانی
- میومکتومی
- هیسترکتومی.
در ادامه به بررسی اجمالی هر یک از روشهای درمانی فوق خواهیم پرداخت.
روش آمبولیزاسیون فیبرومهای رحمی
از مهمترین شیوههای درمان فیبروم ساب موکوزال، میتوان به روش «آمبولیزاسیون» اشاره نمود. یکی از نکات مهم این شیوه، استفاده از کاتتر (Catheter) است. چنانکه با بهرهگیری کاتتر که در واقع یک نوع لوله نازک، منعطف و بلند پزشکی است، دستهای از ذرات بسیار ریز وارد بدن بیمار میشود. با ورود این ذرات، شاهد انسداد رگهای خونی خواهیم بود و با قطع شدن چرخه دریافت غذا، فیبرومها به مرور کوچک میشوند. نهایتاَ نیز از حجم خونریزیهای رحمی، کاسته خواهد شد.
میومکتومی برای درمان فیبروم ساب موکوزال
میومکتومی نوعی جراحی است که در این شیوه، فیبروم ساب موکوزال که در رحم رشد نموده است، از درون بدن برداشته خواهد شد. یکی از مهمترین ویژگیهای عمل میومکتومی، عدم وارد آمدن هرگونه آسیبی به رحم بانوان است. بنابراین برای آندسته از بانوانی که دغدغه بارداری دارند، این شیوه بسیار ایمن خواهد بود. لازم بهذکر است که میومکتومی یکی از زیرمجموعههای جراحی لاپاراسکوپی محسوب میشود. بههمین دلیل برای خارجسازی فیبرومهای با ابعاد بزرگ، برشی روی شکم (مطابق محل قرارگیری رحم) زده میشود و فیبروم موردنظر از بدن خارج میگردد.
دورههای دارو درمانی
پیش از هر نکته، بایستی بدانید که داروها قادر به درمان کامل فیبروم ساب موکوزال نیستند. بلکه تنها میتوانند نقش یک کنترلگر را داشته باشند و از رشد هرچه بیشتر فیبرومها جلوگیری کنند. توصیه میشود برای استفاده از داروها، حتماَ از متخصصان مجرب زنان و زایمان نظیر دکتر بیتا زلالی مشورت دریافت نمایید.
هیسترکتومی برای درمان فیبروم ساب موکوزال
در رابطه با عمل هیسترکتومی برای درمان فیبرومهای ساب موکوزال، توجه به نکات زیر الزامی است:
- هیسترکتومی یک عمل سنگین است و برای انجام آن، بیمار بایستی کاملاَ بیهوش شود.
- این عمل برای زنان باردار، کارایی ندارد. زیرا طی جراحی هیسترکتومی، کل رحم و یا بخشهایی از رحم برداشته میشود و البته دارای عوارض خاص خود است.
- با عمل هیسترکتومی، امکان درمان موثر فیبروم ساب موکوزال فراهم خواهد بود.
ضمناَ قابلیت تخلیه لولههای فالوپ مرتبط با رحم نیز، بهوسیله این عمل وجود دارد.
درمان قطعی فیبروم ساب موکوزال در کلینیک دکتر بیتا زلالی
در قیاس با سایر فیبرومها، فیبروم ساب موکوزال تأثیرات نامطلوب بسیار بیشتری روی بارداری خواهد گذاشت. چنانکه از یکسو میتواند مانع رسیدن اسپرم برای باروری بانوان شود و از سوی دیگر، با اشغال فضای رحم و وارد آوردن فشار به جنین، میتواند موجب سقط جنین گردد. بنابراین درمان قطعی و بدون عوارض فیبرومهای ساب موکوزال، بسیار حائز اهمیت است. در همین زمینه، دکتر بیتا زلالی بهعنوان یکی از برترین متخصصان زنان و زایمان در ایران شناخته میشود که خدمات ویژه کلینیک وی در امور مختلف زیبایی-درمانی، در میان بانوان دارای محبوبیت گستردهای است. جهت دریافت مشاوره و نوبت online و حضوری مطب دکتر بیتا زلالی در روزهای تعیینشده، با شمارههای زیر تماس حاصل نمایید.
کلینیک اندیمشک: خیابان امام خمینی، بین مسجد علی ابن ابی طالب و رادیولوژی دکتر اسپید، محل سابق دفترخانه رودبندی، پلاک 164 (شنبه، یکشنبه و دوشنبه)
تماس: 06142641511؛ 09361125322؛ 09362271850.
مطب تهران: تهران، نیاوران، پاسداران شمالی، پایین تر از اطلس مال، جنب بانک صادرات، ساختمان 750، طبقه دوم، واحد 12 (سه شنبه، چهارشنبه و پنج شنبه)
تماس: 09126176917.

