آیا دنیای استریمرها در حال تغییر است؟

تا همین چند سال پیش، استریم کردن بیشتر یک سرگرمی برای گیمرها بود؛ افراد مقابل وب‌کم می‌نشستند، بازی می‌کردند و با دوستانشان گپ می‌زدند. اما حالا در سال ۲۰۲۵، این صنعت به یکی از بزرگ‌ترین بخش‌های اقتصاد دیجیتال و سرگرمی آنلاین تبدیل شده است. از پلتفرم‌هایی مثل Twitch، یوتیوب و Kick گرفته تا ظهور پلتفرم‌های بومی در کشورهای مختلف، استریم کردن امروز یک شغل تمام‌وقت با درآمدهای میلیون دلاری است.

اما سؤال اصلی اینجاست: آیا دنیای استریمرها در حال تغییر است؟ و مهم‌تر از آن: شیوه درآمد استریمرها چه تحولاتی پیدا کرده است؟

تاریخچه کوتاه استریم و شکل‌گیری صنعت

از تفریح تا صنعت میلیارد دلاری

اوایل دهه ۲۰۱۰: استریم به‌عنوان بخشی از دنیای گیمینگ شناخته شد.
۲۰۱۴: خریداری شدن Twitch توسط آمازون نقطه عطفی بود؛ سرمایه‌گذاری بزرگ و رشد انفجاری آغاز شد.
اواخر دهه ۲۰۱۰: یوتیوب گیمینگ و Mixer (مایکروسافت) وارد میدان شدند.
۲۰۲۰ به بعد: پاندمی کرونا باعث شد میلیون‌ها نفر به سمت استریم بیایند و این شغل بیش از پیش جدی گرفته شود.

استریمرها به‌عنوان سلبریتی‌های جدید

امروز، استریمرهایی مثل Ninja، Shroud یا Kai Cenat دقیقاً به اندازه ستاره‌های موسیقی و سینما شهرت دارند. در ایران هم چهره‌هایی مثل آریا کئوکسر یا علی‌رضا استریمر تبدیل به الگوهای فرهنگی نسل جدید شده‌اند، ما قبلا یک مقاله ای در رابطه با اینکه چگونه به یک استریمر محبوب تبدیل شویم نوشتیم ولی این مقاله که دارین میخونین جدید ترین نوشته ی ما در رابطه با استریمر است.

پاسخ کوتاه: بله. اما تغییر در چه زمینه‌هایی؟

۱. رقابت شدیدتر از همیشه

ورود استریمرهای جدید باعث اشباع شدن بازار شده است.
الگوریتم‌ها در Twitch یا یوتیوب باعث می‌شوند فقط بهترین و خلاق‌ترین‌ها دیده شوند.

۲. تنوع محتوا

قبلاً استریم محدود به بازی‌های ویدیویی بود.
حالا استریم موسیقی، آشپزی، ورزش و حتی استریم IRL (زندگی روزمره) طرفدار دارد.

۳. تغییر در مدل درآمدزایی

دیگر درآمد فقط از تبلیغات یا دونیت نیست.
اسپانسرینگ برندها، فروش کالاهای شخصی (Merch) و قراردادهای انحصاری مهم‌ترین بخش درآمد را تشکیل می‌دهند.

۴. مهاجرت به پلتفرم‌های جدید

Twitch هنوز رهبر بازار است اما Kick، یوتیوب و Trovo به‌سرعت سهم می‌گیرند.
دلیل اصلی؟ سیاست‌های مالی متفاوت و سهم بیشتر از درآمد برای استریمرها.

شیوه‌های درآمد استریمر ها در سال جدید

۱. درآمد از تبلیغات (Ads)

پلتفرم‌ها بخشی از درآمد تبلیغاتی را با استریمرها تقسیم می‌کنند. هرچه کانال بزرگ‌تر و بازدید بیشتر، درآمد بالاتر.

۲. سابسکرایب و ممبرشیپ

در Twitch یا یوتیوب، کاربران می‌توانند اشتراک ماهانه بخرند.
استریمر در ازای آن محتوای ویژه یا امکانات اختصاصی ارائه می‌دهد.

۳. دونیت (Donation)

یکی از رایج‌ترین منابع درآمد.
طرفداران برای حمایت مالی مبلغی را مستقیم به استریمر می‌پردازند.
در ایران هم سایت‌هایی مثل «لوگو» یا درگاه‌های پرداخت محلی این امکان را فراهم کرده‌اند.

۴. اسپانسرینگ برندها

برندها به استریمرها پول می‌دهند تا محصولاتشان را تبلیغ کنند.
برای مثال، یک استریمر گیمینگ می‌تواند اسپانسر یک برند تجهیزات گیم شود.

۵. فروش مرچ (Merchandise)

فروش لباس، ماگ، موس‌پد یا هر کالای شخصی‌سازی‌شده.
این بخش در سال‌های اخیر رشد زیادی داشته و تبدیل به منبع اصلی درآمد برخی استریمرها شده.

۶. قراردادهای انحصاری

برخی استریمرها با پلتفرم‌ها قرارداد انحصاری می‌بندند.
برای مثال، قراردادهای چند میلیون دلاری Ninja یا xQc برای استریم فقط روی یک پلتفرم.

۷. همکاری در پروژه‌های بیرون از استریم

بازیگری در تبلیغات تلویزیونی.
حضور در مسابقات و ایونت‌ها.
سرمایه‌گذاری در پروژه‌های گیمینگ یا NFT.

چالش‌های درآمدزایی استریمر ها

نوسان درآمد: هیچ استریمی تضمین ثبات ندارد؛ ممکن است یک ماه درآمد بالا و ماه بعد تقریبا هیچ درآمدی نداشته باشی.
سیاست‌های پلتفرم‌ها: تغییر قوانین یا درصد سهم باعث مهاجرت استریمرها می‌شود.
فشار روانی: استریمر بودن مثل کارکردن در مقابل هزاران تماشاگر به‌طور زنده است؛ خستگی و فرسودگی اجتناب‌ناپذیر است.
کپی‌رایت: مخصوصاً در یوتیوب، بسیاری از درآمدها به خاطر قوانین سختگیرانه کپی‌رایت از بین می‌رود.

آینده استریم؛ چه چیزی در انتظار است؟

۱. تمرکز بر محتوای تعاملی‌تر: استفاده از واقعیت مجازی (VR) و واقعیت افزوده (AR) برای استریم‌های جذاب‌تر.
2. کاهش وابستگی به یک پلتفرم: استریمرهای بزرگ در چندین پلتفرم به‌طور همزمان فعالیت خواهند کرد.
3. افزایش نقش AI: استفاده از هوش مصنوعی برای مدیریت چت، تولید محتوای کمکی و حتی ساخت آواتارهای مجازی.
4. حرفه‌ای‌تر شدن صنعت: استریم دیگر فقط سرگرمی نیست؛ قراردادهای بزرگ با اسپانسرها و ایونت‌های جهانی آن را به صنعت کامل تبدیل می‌کنند.

جمع‌بندی

دنیای استریم به‌شدت در حال تغییر است. از دوران ساده‌ی گیمرهایی که برای سرگرمی استریم می‌کردند، حالا وارد عصری شدیم که استریمرها به‌عنوان اینفلوئنسرهای چندمنظوره و برندهای مستقل شناخته می‌شوند. شیوه‌های درآمد هم از دونیت ساده به قراردادهای چند میلیون دلاری رسیده است.

برای تازه‌واردها، فرصت همچنان وجود دارد، اما مسیر سخت‌تر از همیشه است. موفقیت در این مسیر نیازمند خلاقیت، تعامل مداوم با جامعه و استفاده هوشمندانه از مدل‌های مختلف درآمدزایی است.